شمعدانی یکی از اون گلهاییه که تقریباً همه ایرانیها باهاش خاطره دارن. از گلدونهای لب پنجره مادربزرگ گرفته تا بالکنهای پر از گلهای قرمز و صورتی. تکثیر شمعدانی با قلمه هم یکی از آسونترین و لذتبخشترین کارهای دنیاست. ولی یه سوال ساده وجود داره که خیلیها بهش فکر نمیکنن: آبی که قلمه رو توش میذاری، مهمه؟ آیا فرق میکنه از آب شیر استفاده کنی یا آب جوشیده یا آب تصفیه؟
جواب کوتاه: بله، خیلی هم فرق میکنه! آب فقط آب نیست. هر نوع آبی ترکیب شیمیایی متفاوتی داره و این ترکیب مستقیماً روی سرعت و کیفیت ریشهدهی تأثیر میذاره. من خودم این موضوع رو عملی تست کردم. سه تا قلمه شمعدانی از یه گیاه مادر بریدم و هر کدوم رو توی یه نوع آب مختلف گذاشتم. نتیجهاش واقعاً جالب بود و اختلاف معناداری بینشون وجود داشت.
توی این مقاله قراره این سه نوع آب رو کامل با هم مقایسه کنیم، مزایا و معایب هر کدوم رو بگیم و در نهایت بهت بگم کدوم آب بهترین انتخابه. همچنین نکاتی درباره آمادهسازی قلمه، ظرف مناسب و مراقبت بعد از ریشهدهی هم میگم.
چرا نوع آب مهمه؟
شاید فکر کنی آب دیگه آبه، چه فرقی میکنه. ولی آبی که از شیر خونهات میاد با آبی که جوشیده یا تصفیه شده از نظر شیمیایی فرق داره. این تفاوتها ممکنه برای آدم محسوس نباشه ولی برای یه قلمه ظریف که داره تلاش میکنه ریشه بده، خیلی مهمه.
بذار مهمترین فاکتورهایی که توی آب روی ریشهدهی تأثیر دارن رو بگم:
کلر: آب شهری تقریباً همیشه کلر داره. کلر ماده ضدعفونیکنندهایه که برای سلامت آب آشامیدنی لازمه ولی برای سلولهای گیاهی مضره. کلر میتونه بافتهای ظریف محل بریدگی قلمه رو آسیب بزنه و ریشهدهی رو کند یا حتی متوقف کنه.
سختی آب: آب سخت یعنی آبی که مواد معدنی زیادی مثل کلسیم و منیزیم داره. آب خیلی سخت میتونه رسوب ایجاد کنه و منافذ بافت قلمه رو ببنده.
pH آب: اسیدی یا قلیایی بودن آب مهمه. شمعدانی pH خنثی تا کمی اسیدی (۶ تا ۷) رو ترجیح میده. آب خیلی قلیایی ریشهدهی رو کند میکنه.
اکسیژن محلول: آب تازه اکسیژن بیشتری داره. اکسیژن برای تقسیم سلولی و تشکیل ریشه لازمه. آبی که مدت زیادی مونده، اکسیژن کمتری داره.
باکتری و میکروارگانیسم: آب آلوده به باکتری میتونه قلمه رو بپوسونه.
آب شیر (آب لولهکشی): ارزانترین ولی نه بهترین
آب شیر همون آبیه که از شیر آب خونهات میاد. ارزونترین و دسترسپذیرترین نوع آبه. خیلیها قلمههاشون رو توی آب شیر میذارن و نتیجه هم میگیرن. ولی آیا بهترین انتخابه؟
مزایا: رایگانه و همیشه در دسترس. تازهست و اکسیژن محلول نسبتاً خوبی داره. مواد معدنی طبیعی داره که بعضیشون برای گیاه مفیدن.
معایب: کلر داره و این بزرگترین مشکلشه. بسته به منطقهات، ممکنه سختی بالایی داشته باشه. ممکنه کلرآمین داشته باشه که برخلاف کلر معمولی، با موندن تبخیر نمیشه. pH ممکنه بالا (قلیایی) باشه.
تجربه عملی من: قلمه شمعدانی توی آب شیر مستقیم از شیر، حدود ۳ هفته طول کشید تا اولین نشونههای ریشه ظاهر بشه. ریشهها هم نسبتاً نازک و کم بودن. یه قلمه هم محل بریدگیش کمی قهوهای شد که احتمالاً به خاطر کلر بود.
ترفند بهبود آب شیر: اگه میخوای از آب شیر استفاده کنی، حداقل ۲۴ ساعت قبل از استفاده آب رو توی یه ظرف دهنباز بذار. بیشتر کلر طی این مدت تبخیر میشه. بعضیها ۴۸ ساعت میذارن که بهتره. فقط حواست باشه ظرف رو جایی بذار که گرد و خاک نشینه توش.
یه ترفند دیگه هم هست: آب رو توی آفتاب بذار. نور UV آفتاب کلر رو سریعتر تجزیه میکنه. ۶ تا ۸ ساعت توی آفتاب معمولاً کافیه.
آب جوشیده: بهتر از آب شیر ولی با یه مشکل
آب جوشیده یعنی آبی که جوشیدی و بعد بذاری سرد بشه. خیلیها فکر میکنن آب جوشیده بهترین آب برای قلمهست. ولی واقعیت یهکم پیچیدهتره.
مزایا: جوشیدن کلر رو تبخیر میکنه. یعنی مشکل اصلی آب شیر حل میشه. باکتریها و میکروارگانیسمهای مضر کشته میشن. آب تمیز و استریل به دست میاری.
معایب: جوشیدن اکسیژن محلول آب رو به شدت کاهش میده. این بزرگترین مشکل آب جوشیدهست. ریشهدهی نیاز به اکسیژن داره و آب بدون اکسیژن محیط ایدهآلی نیست. سختی آب تغییر نمیکنه. رسوب کلسیم همچنان وجود داره، حتی ممکنه بعد از تبخیر بخشی از آب، غلظت مواد معدنی بالاتر بره. نیاز به زمان برای سرد شدن داره. آب گرم قلمه رو میسوزونه!
تجربه عملی من: قلمه شمعدانی توی آب جوشیده (سرد شده) حدود ۲.۵ هفته طول کشید تا ریشه بده. بهتر از آب شیر مستقیم بود ولی ریشهها توی روزهای اول خیلی کند رشد کردن. احتمالاً به خاطر کمبود اکسیژن.
ترفند بهبود آب جوشیده: بعد از اینکه آب جوشیده سرد شد، چند بار آب رو از یه لیوان به لیوان دیگه بریز. این کار هوا (اکسیژن) رو دوباره وارد آب میکنه. یه کار ساده ولی مؤثر.
یه ترفند دیگه: آب جوشیده سرد شده رو توی بطری بریز، درش رو ببند و چند بار تکونش بده. این هم اکسیژن رو وارد آب میکنه.
آب تصفیه (آب فیلتر شده): بهترین انتخاب
آب تصفیه یعنی آبی که از دستگاه تصفیه خانگی (مثل RO یا فیلترهای کربنی) رد شده. این نوع آب بیشتر مشکلات آب شیر رو حل میکنه بدون اینکه مشکل جدید ایجاد کنه.
مزایا: کلر حذف شده. بیشتر مواد معدنی اضافی و فلزات سنگین حذف شدن. باکتریها فیلتر شدن. اکسیژن محلول حفظ شده (برخلاف آب جوشیده). pH معمولاً متعادله.
معایب: نیاز به دستگاه تصفیه داره که همه ندارن. آب RO خیلی خالصه و تقریباً هیچ ماده معدنی نداره. بعضی مواد معدنی مفید هم حذف میشن.
تجربه عملی من: قلمه شمعدانی توی آب تصفیه ظرف ۱۰ تا ۱۴ روز ریشه زد. ریشهها هم قویتر و پرشمارتر بودن نسبت به دو تای دیگه. محل بریدگی هم تمیز و سالم موند و هیچ نشونهای از آسیب یا پوسیدگی نداشت.
نکته مهم درباره آب RO: آب RO (اسمز معکوس) خیلی خالصه. بعضی متخصصا معتقدن که آب خیلی خالص هم ایدهآل نیست چون مقدار کمی مواد معدنی برای گیاه مفیده. اگه از آب RO استفاده میکنی، میتونی خیلی کم (واقعاً خیلی کم) کود مایع رقیق بهش اضافه کنی. ولی برای مرحله قلمهزنی، آب RO خالص هم عالی کار میکنه.
اگه دستگاه تصفیه نداری: آب فیلتر پارچهای تصفیه (مثل بریتا) هم قابل قبوله. کلر رو تا حد زیادی حذف میکنن و ارزونترن. یه گزینه دیگه هم آب معدنی بطریشدهست ولی خب هزینهاش بیشتره.
مقایسه عملکرد سه نوع آب
بذار نتایج آزمایش عملی خودم رو خلاصه کنم. سه تا قلمه شمعدانی از یه گیاه مادر بریدم. هر سه تا از شاخههای همسن و هماندازه بودن. ظرفها هم یکسان بودن و شرایط نور و دما هم برای هر سه تا یکی بود. تنها تفاوت، نوع آب بود.
قلمه اول توی آب شیر مستقیم: اولین نشونه ریشه بعد از حدود ۱۸ تا ۲۱ روز ظاهر شد. تعداد ریشهها بعد از ۴ هفته حدود ۳ تا ۴ رشته نازک بود. محل بریدگی کمی قهوهای شده بود. آب هم بعد از چند روز بوی خفیفی گرفته بود.
قلمه دوم توی آب جوشیده سرد شده: اولین نشونه ریشه بعد از حدود ۱۴ تا ۱۸ روز ظاهر شد. بهتر از آب شیر ولی رشد ریشهها توی روزهای اول کند بود. بعد از ۴ هفته حدود ۴ تا ۵ رشته ریشه داشت. محل بریدگی تمیز بود.
قلمه سوم توی آب تصفیه: اولین نشونه ریشه بعد از ۱۰ تا ۱۲ روز ظاهر شد. ریشهها سریعتر و قویتر رشد کردن. بعد از ۴ هفته حدود ۶ تا ۸ رشته ریشه قوی و سفید داشت. محل بریدگی کاملاً تمیز و سالم بود.
نتیجه واضحه: آب تصفیه برندهست. ولی اگه آب تصفیه نداری، آب شیر که ۲۴ تا ۴۸ ساعت مونده هم قابل قبوله.
آب باران: گزینه ویژهای که فراموش شده
یه نوع آب دیگه هم هست که ازش حرف نزدم: آب باران. آب باران از نظر تئوری بهترین آب برای گیاهانه. نه کلر داره، نه مواد معدنی اضافی، pH اسیدی ملایمی داره (که شمعدانی دوست داره) و پر از اکسیژنه.
ولی مشکلش اینه که همیشه در دسترس نیست و جمعآوریش هم نیاز به برنامهریزی داره. اگه توی منطقهای زندگی میکنی که بارون زیاد میاد، آب بارون رو توی ظرفهای تمیز جمع کن و برای قلمههات استفاده کن. نتیجهاش فوقالعادهست.
فقط یه نکته: آب بارون رو از سطح پشتبام جمع نکن چون آلودگی و گرد و خاک داره. مستقیم از بارون بگیر.
آمادهسازی صحیح قلمه شمعدانی
حالا که میدونی چه آبی بهتره، بذار نحوه آمادهسازی صحیح قلمه رو هم بگم. چون بهترین آب دنیا هم نمیتونه یه قلمه بد رو نجات بده.
انتخاب شاخه مناسب: شاخهای انتخاب کن که سالم، سبز و نیمهبالغ باشه. نه خیلی جوان و نرم، نه خیلی قدیمی و چوبی. طول ۱۰ تا ۱۵ سانت ایدهآله. حداقل ۲ تا ۳ گره (محل اتصال برگ) داشته باشه.
بریدن صحیح: با قیچی تیز و تمیز (ضدعفونیشده با الکل) ببر. برش رو حدود ۱ سانت زیر یه گره بزن. برش مورب (۴۵ درجه) بزن تا سطح بیشتری برای ریشهدهی داشته باشی.
حذف برگهای پایینی: برگها و جوانههای پایینی رو بچین. فقط ۲ تا ۳ برگ بالایی رو نگهدار. هیچ برگی نباید زیر آب قرار بگیره چون میپوسه.
خشک کردن محل برش: برخلاف خیلی از گیاها، شمعدانی بهتره قبل از قرار دادن توی آب، محل بریدگی ۱ تا ۲ ساعت در هوا خشک بشه. این کار یه لایه محافظ (کالوس) روی محل برش تشکیل میده که از پوسیدگی جلوگیری میکنه.
نکته مهم درباره شمعدانی: بعضی باغبانها ترجیح میدن شمعدانی رو مستقیم توی خاک قلمه بزنن نه توی آب. دلیلش اینه که ریشههای شمعدانی توی آب نازکتر هستن و سازگاریشون با خاک سختتره. ولی قلمه توی آب مزیتش اینه که میتونی ریشهدهی رو ببینی و اینکه خطر خشک شدن قلمه کمتره. هر دو روش کار میکنه ولی توی این مقاله تمرکزمون روی قلمه آبیه.
ظرف مناسب برای قلمه آبی
ظرفی که قلمه رو توش میذاری هم مهمه. چند نکته:
شیشهای یا پلاستیکی شفاف: تا بتونی ریشهها رو ببینی. ولی بهتره دور ظرف رو با کاغذ تیره بپوشونی چون ریشهها توی تاریکی بهتر رشد میکنن. وقتی خواستی چک کنی، کاغذ رو بردار.
دهنه باریک: ظرفی که دهنهاش باریکتره بهتره چون قلمه رو صاف نگه میداره. یه بطری یا لیوان باریک مناسبه.
نه فلزی: ظرف فلزی ممکنه با آب واکنش بده و مواد مضری آزاد کنه. از شیشه یا پلاستیک استفاده کن.
تمیز: ظرف رو قبل از استفاده با آب داغ و مایع ظرفشویی بشور و خوب آبکشی کن.
مراقبت از قلمه در طول دوره ریشهدهی
وقتی قلمه رو توی آب گذاشتی، کار تموم نشده. یهسری مراقبتها لازمه:
تعویض آب: هر ۲ تا ۳ روز آب رو عوض کن. آب کهنه باکتری تولید میکنه و اکسیژنش کم میشه. هر بار از همون نوع آب استفاده کن. اگه با آب تصفیه شروع کردی، ادامه بده با آب تصفیه.
سطح آب: فقط ۲ تا ۳ سانت پایین ساقه (ناحیه گرهها) باید زیر آب باشه. بیشتر از این نباید. هر برگی که زیر آب بره رو حذف کن.
نور: نور غیرمستقیم روشن ایدهآله. نور مستقیم آفتاب میتونه آب رو گرم کنه و جلبک تولید کنه. جای روشن ولی بدون آفتاب مستقیم بذار.
دما: دمای ۲۰ تا ۲۵ درجه بهترینه. دمای خیلی پایین ریشهدهی رو کند میکنه و خیلی بالا باعث رشد باکتری میشه.
صبر: شمعدانی معمولاً ۱۰ تا ۲۱ روز طول میکشه تا ریشه بده (بسته به نوع آب و شرایط). صبور باش و هی قلمه رو دست نزن.
چه زمانی قلمه آماده انتقال به خاکه؟
وقتی ریشهها حداقل ۳ تا ۵ سانت رشد کردن و حداقل ۴ تا ۵ رشته ریشه داشتی، قلمه آماده انتقال به خاکه. خیلی بیشتر از این منتظر نمون. هر چقدر ریشهها توی آب بلندتر بشن، سازگاریشون با خاک سختتره.
بهترین زمان انتقال وقتیه که ریشهها ۳ تا ۵ سانتن و هنوز سفید و تازه هستن.
انتقال قلمه ریشهدار شده به گلدان
وقتی قلمه ریشه زد، وقتشه ببریش توی خاک و گلدان. بذار قدمبهقدم توضیح بدم.
انتخاب گلدان: یه گلدان کوچک با قطر ۸ تا ۱۰ سانت برای شروع کافیه. حتماً سوراخ زهکش داشته باشه. شمعدانی به خاک خیس حساسه و بدون سوراخ زهکش ریشههاش میپوسه.
وقتی خرید گلدان رو انجام میدی، سوراخ زهکش اولین چیزیه که باید چک کنی. خرید گلدان مناسب تأثیر مستقیم روی سلامت گیاهت داره. خرید گلدان رو جدی بگیر و فقط به ظاهر توجه نکن.
خاک مناسب: خاک شمعدانی باید سبک و با زهکش عالی باشه. ترکیب پیشنهادی من ۵۰ درصد خاک برگ، ۳۰ درصد پرلیت و ۲۰ درصد ماسه درشته. شمعدانی خاک خشکتر رو ترجیح میده پس پرلیت و ماسه کمک میکنن آب اضافی سریع خارج بشه.
لایه زهکش: ۲ تا ۳ سانت سنگریزه یا پوکه در کف گلدان بریز.
کاشت: خاک مرطوب (نه خیس) رو توی گلدان بریز. یه حفره ایجاد کن و قلمه رو آروم بذار توش. خاک اطراف ریشهها رو با دقت پر کن. فشار نده.
اولین آبیاری: یه آبیاری ملایم بده. بعد بذار خاک تا حدی خشک بشه و بعد دوباره آب بده. شمعدانی آبیاری زیاد رو دوست نداره.
نگهداری شمعدانی بعد از استقرار
وقتی قلمه شمعدانیت توی خاک جا افتاد و شروع کرد به رشد، نگهداریش خیلی آسونه. شمعدانی یکی از کمتوقعترین گیاهاست.
آبیاری: بذار خاک بین آبیاریها تقریباً خشک بشه. شمعدانی خشکی رو بهتر از خیسی تحمل میکنه. آبیاری زیاد بزرگترین دشمن شمعدانیه.
نور: شمعدانی عاشق نوره! حداقل ۴ تا ۶ ساعت نور مستقیم آفتاب در روز بهش بده. بیشتر هم بهتر. شمعدانی توی سایه گل نمیده و شاخههاش کشیده و ضعیف میشه.
کود: توی فصل رشد (بهار تا اواخر تابستون) هر ۲ تا ۳ هفته کود مایع رقیق بده. ولی زیادهروی نکن!
هرس: سر شاخهها رو بزن تا بوتهایتر بشه. گلهای پژمرده رو هم حذف کن تا گل جدید تولید کنه.
تعویض گلدان شمعدانی: چه زمانی و چه گلدانی؟
شمعدانی رشد نسبتاً سریعی داره و ممکنه ظرف چند ماه به گلدان بزرگتر نیاز پیدا کنه. علائم اینکه وقت تعویض گلدانه شامل بیرون زدن ریشه از سوراخ زهکش، خشک شدن خیلی سریع خاک بعد از آبیاری، و کند شدن رشد با وجود شرایط مناسبه.
وقتی خواستی گلدان بزرگتر بگیری، چند تا گزینه خوب داری:
خرید گلدان فایبرگلاس یه انتخاب عالی برای شمعدانیه. گلدان فایبرگلاس سبکه و وقتی شمعدانیت رو میخوای ببری توی بالکن یا تراس، جابهجاییش راحته. خرید گلدان فایبرگلاس به صرفهتر از خیلی جنسهای دیگه هم هست اگه دوام و عمر طولانیش رو حساب کنی.
نکتهای که درباره شمعدانی و گلدان فایبرگلاس باید بدونی اینه که فایبرگلاس آب رو جذب نمیکنه. پس باید آبیاری رو یهکم کمتر انجام بدی نسبت به گلدان سفالی. شمعدانی هم که اصلاً آب زیاد نمیخواد، پس این ترکیب خیلی خوب جواب میده.
خرید گلدان فایبرگلاس از فروشگاههایی مثل گلدان لوکس انجام بده. گلدان لوکس تنوع خوبی از سایزها و رنگها داره و کیفیت محصولاتشون تضمینیه. خرید گلدان فایبرگلاس از گلدان لوکس خیالت رو از بابت کیفیت و دوام راحت میکنه.
گلدان لوکس مشخصات کامل هر محصول شامل ابعاد، وجود سوراخ زهکش و جنس رو نوشته. این اطلاعات مخصوصاً وقتی آنلاین خرید گلدان انجام میدی خیلی کمککنندهست.
شمعدانی در فلاور باکس: زیبایی بالکن و تراس
شمعدانی یکی از بهترین گیاها برای فلاور باکسه. ردیفی از شمعدانیهای رنگارنگ توی فلاور باکس جلوی پنجره یا لبه بالکن، یه منظره رؤیایی ایجاد میکنه. اگه توی اروپا سفر کرده باشی، میدونی که تقریباً هر خونهای فلاور باکس پر از شمعدانی داره.
خرید فلاور باکس فلزی یه گزینه محبوب برای نصب روی نرده بالکن و جلوی پنجرهست. فلاور باکس فلزی ظاهر شیک و تمیزی داره و محکمه. خرید فلاور باکس فلزی رو با توجه به اندازه بالکن یا پنجرهات انجام بده.
یه نکته مهم درباره شمعدانی توی فلاور باکس فلزی اینه که فلز توی آفتاب داغ میشه. شمعدانی آفتابدوسته و معمولاً توی آفتاب مستقیم قرار میگیره. توی تابستون گرم، بدنه فلاور باکس فلزی ممکنه خیلی داغ بشه و به ریشهها آسیب بزنه. راهحلش اینه که داخل فلاور باکس فلزی یه لاینر پلاستیکی یا لایه عایق بذاری. یا گیاها رو توی گلدان پلاستیکی بکاری و بعد بذاری داخل فلاور باکس فلزی.
خرید فلاور باکس فلزی از گلدان لوکس رو پیشنهاد میکنم. مدلهای مختلف با پوشش ضدزنگ دارن که مقاوم و بادوامن. خرید فلاور باکس فلزی باکیفیت مهمه چون فلاور باکس ارزون ممکنه بعد از یکی دو فصل زنگ بزنه و خراب بشه.
یه ترکیب خیلی قشنگ اینه که چند رنگ مختلف شمعدانی رو توی یه فلاور باکس فلزی بکاری. مثلاً قرمز، صورتی و سفید کنار هم. این ترکیب واقعاً خیرهکنندهست.
خرید فلاور باکس فایبرگلاس هم یه گزینه عالی دیگهست. فلاور باکس فایبرگلاس مزیتش نسبت به فلاور باکس فلزی اینه که گرما رو کمتر منتقل میکنه. یعنی توی آفتاب شدید، ریشهها کمتر داغ میشن. خرید فلاور باکس فایبرگلاس رو مخصوصاً برای مناطق گرم و آفتابی پیشنهاد میکنم.
فلاور باکس فایبرگلاس سبکتر از فلزی هم هست. اگه بالکنت ظرفیت وزنی محدودی داره، خرید فلاور باکس فایبرگلاس بهتره. از نظر دوام هم فلاور باکس فایبرگلاس عالیه و نه زنگ میزنه نه ترک میخوره.
خرید فلاور باکس فایبرگلاس از گلدان لوکس مطمئنه. گلدان لوکس فلاور باکس فایبرگلاس رو توی سایزها و رنگهای مختلف داره. خرید فلاور باکس فایبرگلاس از گلدان لوکس این مزیت رو داره که مشخصات کامل از جمله ابعاد و سوراخ زهکش نوشته شده.
چند نکته تکمیلی درباره قلمه شمعدانی
بذار چند نکته دیگه هم بگم که ممکنه به دردت بخوره:
بهترین فصل قلمهزنی: بهار و اوایل تابستون بهترین زمانه. شمعدانی توی این فصل انرژی رشد بالایی داره و قلمه سریعتر ریشه میده.
هورمون ریشهزایی: استفاده از هورمون ریشهزایی برای شمعدانی اختیاریه ولی میتونه سرعت رو بالا ببره. اگه استفاده میکنی، ته ساقه رو مرطوب کن و توی پودر هورمون فرو کن.
چند قلمه بزن: همیشه بیشتر از اونچه که نیاز داری قلمه بزن. مثلاً اگه ۳ تا شمعدانی میخوای، ۵ تا قلمه بزن. همه قلمهها لزوماً موفق نمیشن و بهتره پشتوانه داشته باشی.
گلها و جوانههای گل رو حذف کن: اگه قلمهای که بریدی جوانه گل یا گل داره، حذفش کن. گلدهی انرژی زیادی از قلمه میگیره و ریشهدهی رو کند میکنه.
قلمه سبز بهتر از قلمه چوبی: شاخههای سبز و نیمهسخت بهتر و سریعتر از شاخههای چوبی قدیمی ریشه میدن.
مشکلات رایج قلمه شمعدانی در آب
اگه قلمهات توی آب مشکل داره، بذار رایجترین مشکلات و راهحلهاشون رو بگم:
ساقه نرم و لزج شده: یعنی پوسیده. دلیلش معمولاً آب کثیف، غرق شدن بیش از حد ساقه زیر آب، یا نچیدن برگهای پایینی قبل از گذاشتن توی آبه. بخش پوسیده رو ببر و با یه برش تازه دوباره توی آب تمیز بذار.
آب سبز شده: جلبک رشد کرده. دلیلش نور مستقیم آفتاب روی ظرفه. ظرف رو ببر جایی که نور غیرمستقیم داره. آب رو عوض کن و ظرف رو بشور.
ریشه نمیزنه: ممکنه دلیلش نوع آب باشه (آب شیر پر کلر). یا ممکنه فصل نامناسب باشه. یا شاخهای که بریدی مناسب نبوده. آب رو عوض کن (از آب تصفیه استفاده کن) و صبر کن. اگه بعد از ۴ هفته هیچ نشونهای نبود، یه قلمه جدید بزن.
برگها زرد شده: اگه برگهای پایینی زرد شدن طبیعیه. ولی اگه همه برگها زرد شدن، ممکنه قلمه ضعیف باشه یا آب مشکل داشته باشه.
شمعدانی و انواعش: آیا همه یهجور ریشه میدن؟
شمعدانی انواع مختلفی داره و سرعت ریشهدهیشون فرق میکنه:
شمعدانی معمولی (زونال): رایجترین نوع. ریشهدهی متوسط تا خوب. بیشتر قلمههایی که مردم میزنن از این نوعه.
شمعدانی پیچ (آیوی): برگهای لبگرد و آویزان داره. ریشهدهیش توی آب خوبه.
شمعدانی عطری: برگهاش بو میده (مثل لیمو، نعنا، گل سرخ). ریشهدهیش یهکم کندتره.
شمعدانی سلطنتی (رگال): گلهای بزرگ و خوشرنگ داره. قلمهزنیش سختتر از بقیهست و بهتره توی خاک قلمه بزنیش نه آب.
اگه مبتدی هستی، با شمعدانی معمولی شروع کن. بعد از تجربه میتونی سراغ انواع دیگه بری.
ایدههای دکوراتیو با شمعدانی
شمعدانی فقط یه گیاه نیست، یه عنصر دکوراتیو قدرتمنده. بذار چند ایده بدم:
فلاور باکس جلوی پنجره: چند بوته شمعدانی قرمز توی یه فلاور باکس فلزی یا فلاور باکس فایبرگلاس جلوی پنجره، یه ظاهر کلاسیک و رمانتیک ایجاد میکنه.
گلدانهای ردیفی روی پله: گلدانهای فایبرگلاس با سایزهای مختلف پر از شمعدانی رنگارنگ، روی پلهها یا کنار ورودی خونه، خیلی خوشگله.
آویز بالکن: شمعدانی پیچ (آیوی) رو توی گلدان آویز بکار تا شاخههاش آویزون بشه. فوقالعاده قشنگه.
ترکیب با گیاهای دیگه: شمعدانی رو با لوبلیا یا آلیسیوم توی یه فلاور باکس بکار. ترکیب رنگها خیرهکنندهست.
خرید گلدان مناسب و خرید فلاور باکس فلزی یا خرید فلاور باکس فایبرگلاس از گلدان لوکس رو انجام بده تا هم ظاهر فضات زیبا بشه و هم گیاهات توی شرایط مناسبی رشد کنن.
جمعبندی
نوع آبی که برای قلمه شمعدانی استفاده میکنی واقعاً روی سرعت و کیفیت ریشهدهی تأثیر داره. آب تصفیه بهترین انتخابه چون نه کلر داره، نه مواد معدنی اضافی و اکسیژن محلولش هم حفظ شده. آب جوشیده سرد شده گزینه دومه ولی کمبود اکسیژنش یه عیبه. آب شیر هم کار میکنه ولی باید حداقل ۲۴ ساعت بمونه تا کلرش تبخیر بشه.
بعد از ریشهدهی، قلمه رو توی گلدان مناسب با خاک سبک و زهکش خوب بکار. خرید گلدان با سوراخ زهکش اولین اولویته. خرید گلدان فایبرگلاس رو برای نگهداری بلندمدت پیشنهاد میکنم. برای بالکن و پنجره هم خرید فلاور باکس فلزی یا خرید فلاور باکس فایبرگلاس از فروشگاههایی مثل گلدان لوکس عالیه.
شمعدانی گیاه ساده و قشنگیه. با یه قلمه و یه لیوان آب مناسب میتونی دهها بوته شمعدانی داشته باشی. فقط نوع آب رو درست انتخاب کن و صبور باش.